ដើមកំណើត នឹងការវិវត្តន៍នៃអារ្យធម៌ខ្មែរ

ដើមកំណើត នឹងការវិវត្តន៍នៃអារ្យធម៌ខ្មែរ
ដើមកំណើត នឹងការវិវត្តន៍នៃអារ្យធម៌ខ្មែរ ដោយ លី ធាម តេង នៅពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ           យើងដឹងហើយថា ដែលគេហៅពេញលេញជា «អារ្យធម៌» មួយបានលុះណាតែអារ្យធម៌នោះ មានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់បញ្ជាក់អោយឃើញនូវការចេះដឹងចុះចេញមកពីជាតិនោះ ច្បាស់ប្រាកដ ប្រជាសម្រាប់ជាគ្រឿងសំគាល់នូវចំណេះ​វិជ្ជា ឬលក្ខណៈនៃសេចក្តីចម្រើនរបស់ជាតិ។ រីឯអារ្យធម៌​ខ្មែរមានរូបរាងបន្តិចម្តងៗ មកជាអង្វែងហើយ, បើគិតទៅតាមប្រវត្តិសា ស្រ្តយើងឃើញថា ចាប់​ផ្តើម​មាន​តាំងពីមុន គ្រិស្តសតវត្យទៅទៀត។ អារ្យធម៌ដំបូងនោះគឺគម្រោងការចេះដឹងផ្សេងៗ មាន​ភាសា-ភ្លេង-ចំរៀង-ទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិដើម គឺកុលសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ជាពួករដ្ឋវាសី ( Autochtones ) ដែលរស់នៅលើដែនដីខ្មែរយើង ដូចជា គួយ - សម្រែ - ព័រ - ភ្នង ហើយដែល​សព្វថ្ងៃ​ពិត​មែន​តែពួកនេះទៅជាអ្នកនៅដោយព្រៃ ហាក់ដូចជាគ្មានវឌ្ឍនធម៌សោះ តែជនជាតិ​ទាំង​នេះ​បាន​ទុក​កេរ្តិ៍អារ្យធម៌អោយយើងច្រើនណាស់ ដូចជាទំនៀមទំលាប់, សិល្បៈ, ភាសា ។ល។ ក្រោយពេល​ដែល​កសាង​បានជារូបឆោមហើយអរិយធម៌យើងក៏ត្រូវទទួលឥទ្ធិពលខ្លះៗ អំពីអារ្យធម៌ជនជាតិ​ផ្សេងៗ​ដែលចូលមកអាស្រ័យក្នុងស្រុកយើង ព្រោះជាធម្មតា តាមមតិមនុស្សបុរាណ ឬក៏សព្វ​ថ្ងៃ​សុទ្ធ​តែត្រូវការបញ្ចូលបន្ថែមយ៉ាងនេះ ដូចមានសេចក្តីបញ្ជាក…