ខ្ញុំបានលឺមកថា ប្រទេសដែលកំពុងឈ្លានពានមកលើទឹកដីកម្ពុជានេះ គេដាក់ឈ្មោះនៃប្រតិបត្តិការរបស់គេនេះថា៖ ចក្រពង្សភូវនាថ ទើបខ្ញុំបានព្យាយាមរុករកមើលក៏បានឃើញថា ឈ្មោះនេះគឺជា
សេនាប្រមុខ ចក្រពង្សភូវនាថ ព្រះអង្គម្ចាស់នៃពិស្ណុលោក ( ថៃ: จักรพงษ์ภูวนาถ ថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨៨៣ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩២០) គឺជាព្រះរាជបុត្រទី៤០ របស់ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ និងជាបុត្រទី៤ របស់ម្ចាស់ក្សត្រីសម្តេចព្រះឝ្រីព័ជ្រិន្ទ្រាបរមរាជនីនាថ ។
តើប្រតិបត្តិការ ចក្រពង្សភូវនាថ នេះមានន័យបែបណា?
តើពង្សភូវនាថ ជានរណា?
ព្រះប្រវត្តិសង្ខេបរបស់ សម្តេចព្រះចៅបរមវង្សធើ ចៅហ្វាចក្រពង្សភូវនាថ ក្រមហ្លួងភិសនុលោកប្រជាណាត
ចอมពល សម្តេចព្រះអនុជាធិរាជ (ក្នុងរជ្ជកាលទី ៦) ចៅហ្វាចក្រពង្សភូវនារថ នរិសររាជ មហាមកុដវង្ស ចុឡាឡុងកននរិន្ទរសៀមភិចិតិន្ទរវរាង្កូរ សម្បូរណ៍ភិសុទ្ធិជាតិ វិមលោភាសឧទ័យបក្ខ អរកវររតន៍ខត្តិយរាជកុមារ ក្រមហ្លួងពិសណុលោកប្រជាណាត ប្រសូតនៅព្រះបរមមហារាជវាំង នាថ្ងៃសៅរ៍ ខែរនោច ៩ កើត ខែ ៣ ឆ្នាំមមែ ចត្វាស័ក្ក ក្នុងពុទ្ធសករាជ ១២៤៤ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ៣ ខែមិនា ឆ្នាំ ២៤២៥។ ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រទី ៤០ របស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួរ និងជាព្រះរាជបុត្រទី ៤ របស់សម្តេចព្រះស្រីព័ជ្រិន្ទរាបរមរាជិនីនាថ។
កាលពីនៅវ័យកុមារ ទ្រង់បានសិក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរជាមួយព្រះយាសីសុន្ធរវោហារ (ណយ) និងឃុនបំណាញ់ វរវ័ត (សិង្ហតោ) ក្នុងព្រះបរមមហារាជវាំង។ ក្រោយមក នៅពេលដែលសាលារៀនរាជកុមារត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងព្រះបរមមហារាជវាំង ទ្រង់បានចូលរៀននៅទីនោះ។ ទ្រង់បានសិក្សាទាំងភាសាថៃនិងភាសាអង់គ្លេស (គ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសគឺ លោកវុលស្លេយ និងលោកយេគុលហ្វៀលយ៉េម)។ លុះដល់ព្រះជន្មាយុ ១៤ វស្សា គឺនៅឆ្នាំ ២៤៣៩ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួរ បានព្រះរាជទានអនុញ្ញាតឱ្យទ្រង់យាងទៅបន្តការសិក្សានៅទ្វីបអឺរ៉ុប ដោយមានចមពល សម្ដេចព្រះចៅបរមវង្សធើ ចៅហ្វាក្រមព្រះយាភានុពន្ធុវង្សវរៈដេជ ជាអ្នកនាំយាងរហូតដល់ទ្វីបអឺរ៉ុប។ ពេលទៅដល់ ទ្រង់បានចូលសិក្សានៅប្រទេសអង់គ្លេស។
នៅឆ្នាំ ២៤៤០ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួរ បានយាងទតកិច្ចការអឺរ៉ុប ហើយបានព្រះរាជទានឱ្យទ្រង់ក្លាយជានាយទាហានជើងគោកនៃប្រទេសសៀម ប៉ុន្តែនៅតែបន្តឱ្យទ្រង់សិក្សានៅប្រទេសអង់គ្លេសសិន។ បន្ទាប់មក ទើបទ្រង់បានព្រះរាជទានឱ្យទៅសិក្សានៅប្រទេសរុស្ស៊ី តាមការស្នើសុំរបស់សម្ដេចព្រះចៅនីកូឡាទី ២ ចក្រពត្តិរុស្ស៊ី។ លុះដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២៤៤១ ទើបទ្រង់បានយាងទៅប្រទេសរុស្ស៊ីដើម្បីសិក្សានៅសាលាទាហាន ដែលត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងសមរម្យ។ ព្រះចៅចក្រពត្តិរុស្ស៊ីក៏បានតែងតាំងមេបញ្ជាការសាលាមហាត្រឹក និងនាយទាហានជើងគកម្នាក់ ដែលជាទាហានការពារព្រះអង្គ (ឧត្តមសេនីយ៍ទោ Count Kelller និង រ.អ.วัลเอมาร์ฆรูล็อฟฟ์) ជាជំនួយការក្នុងការសិក្សា និងរង់ចាំបំរើការគ្រប់យ៉ាង។
ក្នុងការសិក្សានេះ សម្ដេចព្រះចក្រពត្តិបានបង្គាប់ឱ្យទ្រង់សិក្សានៅសាលាមហាត្រឹក ដែលជាសាលានាយទាហានជើងគោកដែលមាន ៩ ថ្នាក់ និងត្រូវប្រឡងជាប់ក្នុងរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ។ ដូច្នេះ ក្នុងការសិក្សាថ្នាក់ដំបូង ទ្រង់ចាំបាច់ត្រូវសិក្សាដើម្បីត្រៀមខ្លួនជាសិស្សថ្នាក់ទី ៦ តែម្ដង ដោយមានគ្រូៗបង្រៀននៅកន្លែងដែលទ្រង់គង់នៅ។ បន្ទាប់មក ទ្រង់បានចូលរៀនថ្នាក់ទី ៦ រហូតដល់ចប់ថ្នាក់ទី ៩ នៅឆ្នាំ ២៤៤៥ ដោយទ្រង់ប្រឡងបានលេខ ១។ ទ្រង់ក៏បានចូលសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យទាហាន និងបានប្រឡងបានលេខ ១ ម្ដងទៀតនៅឆ្នាំ ២៤៤៨។ សម្ដេចព្រះចៅនីកូឡាទី ២ មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាខ្លាំង ទ្រង់បានតែងតាំងទ្រង់ជាវរសេនីយ៍ឯកពិសេសក្នុងកងទ័ពជើងគករុស្ស៊ី និងជានាយទាហានពិសេសក្នុងក្រមទាហានសេះហុសសាររបស់សម្ដេចព្រះចក្រពត្តិ ព្រមទាំងព្រះរាជទានខ្សែស្ពាយ Saint Andrew ដែលជាមេដាយកិត្តិយសខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ីនាពេលនោះ រួមទាំងមេដាយ Saint Vladimir ទៀតផង។
ក្នុងអំឡុងពេលគង់នៅប្រទេសរុស្ស៊ី ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយគិលានុបដ្ឋាយិការុស្ស៊ីម្នាក់ ឈ្មោះ កាត្រីនដេនីតស្គី ហើយមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គ ដែលក្រោយមកបានទទួលព្រះនាមថា ព្រះចៅចុលចក្រពង្ស។
នៅពេលដែលទ្រង់បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅប្រទេសរុស្ស៊ី ទ្រង់បានចូលបម្រើការងាររាជការដំបូងជាជំនួយការមេបញ្ជាការនាយកដ្ឋានយុទ្ធភូមិការ ក្រសួងការពារជាតិ នៅឆ្នាំ ២៤៤៩។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំដដែល ទ្រង់បានទទួលតំណែងជាមេបញ្ជាការសាលាទាហានជើងគោកមួយតំណែងទៀត។ លុះដល់ឆ្នាំ ២៤៥២ ទ្រង់ជាអ្នកទទួលភារកិច្ចជាអគ្គសេនាធិការទាហានជើងគោក ហើយបានក្លាយជាអគ្គសេនាធិការទាហានជើងគោកនៅឆ្នាំដដែល ព្រមទាំងទទួលភារកិច្ចជាចៅហ្វាយនាយក្រមយុទ្ធសិក្សារទាហានជើងគោក (ផ្លាស់ប្តូរការរៀបចំសាលាទាហានជើងគោកទៅជាក្រមយុទ្ធសិក្សារទាហានជើងគោក) រហូតដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២៤៥៦។ នៅឆ្នាំ ២៤៥៣ ទ្រង់ក៏ជាមេបញ្ជាការក្រមទាហានថ្មើរជើងទី ១ មហាត្រឹករក្សាព្រះអង្គមួយតំណែងទៀត។
ក្នុងពេលដែលទ្រង់កាន់តំណែងជាអគ្គសេនាធិការទាហានជើងគោក ដែលជាតំណែងដ៏សំខាន់ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាម ទ្រង់ក៏បានធ្វើទំនើបកម្មលើកិច្ចការសេនាធិការឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។ ទ្រង់បានផ្តួចផ្តើមបង្កើតសាលាសេនាធិការ ដើម្បីអប់រំដល់នាយទាហានដែលនឹងធ្វើការផ្នែកសេនាធិការឱ្យសមស្របតាមការងារក្នុងភារកិច្ចសេនាធិការដែលបានកែលម្អយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ទ្រង់បានរៀបចំគោលការណ៍នៃកម្មវិធីសិក្សាសាលាសេនាធិការ និងការជ្រើសរើសនាយទាហានដែលមានសមត្ថភាពសមរម្យចូលរៀន។ លើសពីនេះ ទ្រង់ក៏បានចងក្រងសៀវភៅសិក្សា រឿង "ពង្សាវតារយុទ្ធសិល្បៈ" និងឯកសារផ្សេងៗទៀត ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាសៀវភៅសិក្សានៅសាលាសេនាធិការនាពេលដំបូងបង្អស់យ៉ាងច្រើន។ អ្វីៗទាំងអស់នេះ ត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សាលាសេនាធិការរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
នៅឆ្នាំ ២៤៦០ ដោយព្រះទសភាពដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់ទ្រង់ក្នុងការកែលម្អកិច្ចការយោធាឱ្យរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស រហូតធ្វើឱ្យអាចបញ្ជូនទ័ពអាកាសទៅចូលរួមប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប តាមព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះមង្កុដក្លៅចៅយូហួរ បានទទួលលទ្ធផលតាមព្រះរាជបំណងគ្រប់ប្រការ។ នៅឆ្នាំ ២៤៦១ ទ្រង់បានបង្កើតកងទ័ពអាកាសជើងគោក ដែលក្រោយមកត្រូវបានអភិវឌ្ឍទៅជាកងទ័ពអាកាស និងបានផ្តួចផ្តើមកសាងបន្ទាយចក្រពង្សនៅខេត្តប្រាចិនបុរី។ នៅឆ្នាំ ២៤៦២ ទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យសាកល្បងប្រើប្រាស់យន្តហោះដឹកថង់ប្រៃសណីយ៍ទៅកាន់ទីក្រុងច័ន្ទបុរី និងហោះបង្ហាញដល់ប្រជាជនក្នុងខេត្តនោះទតមើល ហើយបានទទួលលទ្ធផលគួរជាទីពេញចិត្ត។ ទ្រង់ក៏មានព្រះរាជតម្រាស់គាំទ្រការហោះហើរយ៉ាងពេញលេញថា “កម្លាំងក្នុងអាកាសគឺជាខែលដ៏ពិតតែមួយគត់ ដែលនឹងការពារមិនឱ្យសង្គ្រាមមកដល់កណ្ដាលប្រទេសរបស់យើងបាន ព្រមទាំងផ្ដល់ប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងក្នុងការទំនាក់ទំនងធម្មតាផងដែរ”។ អាចចាត់ទុកបានថា ទ្រង់បានដាក់គ្រឹះលើមូលដ្ឋាននៃការកសាងកម្លាំងអាកាសរបស់ប្រទេសថៃយ៉ាងពិតប្រាកដ រហូតក្លាយជាកងទ័ពអាកាសរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ពីព្រះប្រវត្តិសង្ខេបរបស់ទ្រង់ គេអាចមើលឃើញថា ទ្រង់ជាអ្នកដែលមានព្រះទសភាពដ៏ឈ្លាសវៃ ទាំងផ្នែកសិក្សា និងផ្នែកបម្រើការងាររាជការ។ ទ្រង់បានទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចការផ្សេងៗយ៉ាងច្រើន ហើយត្រូវទ្រង់នឿយហត់ជានិច្ច រហូតពិបាកនឹងរកពេលវេលាសម្រាកបានគ្រប់គ្រាន់។ លុះដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២៤៦៣ ទ្រង់ក៏បានទទួលព្រះរាជានុញ្ញាតឱ្យទៅសម្រាកព្រះកាយ។ ទ្រង់ ព្រមទាំងព្រះមហេសី និងព្រះរាជបុត្រ ទើបបានយាងទៅកំសាន្តនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រខាងលិច កាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២៤៦៣។ ប៉ុន្តែទ្រង់យាងទៅបានត្រឹមតែ ១ ថ្ងៃ ក៏ចាប់ផ្ដើមមានព្រះជំងឺគ្រុនរហូតដល់ថ្ងៃទី ៨ ខែមិថុនា ពេលទៅដល់សិង្ហបុរី ព្រះរោគាពាធកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង រហូតដល់ថ្ងៃទី ១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២៤៦៣ វេលាម៉ោង ១៣ និង ៥០ នាទី ទ្រង់បានសោយទីវង្គត ក្នុងព្រះជន្មាយុបាន ៣៨ វស្សា ៣ ខែ ១០ ថ្ងៃ។
តើប្រតិបត្តិការ ចក្រពង្សភូវនាថ នេះមានន័យបែបណា?
ឈ្មោះចក្រពង្សភូវនាថ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការរបស់ប្រទេសថៃគឺសំដៅលើ ផែនការការពារប្រទេសដ៏សំខាន់មួយរបស់កងទ័ពជើងគោកថៃ។
មូលហេតុដែលគេយកព្រះនាមរបស់ សម្តេចព្រះចៅបរមវង្សធើ ចៅហ្វាចក្រពង្សភូវនាថ ក្រមហ្លួងភិសនុលោកប្រជាណាត មកដាក់ជាឈ្មោះផែនការនេះ គឺដោយសារព្រះអង្គជាមេទ័ពដ៏ឆ្នើមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ។ ព្រះអង្គបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកែលម្អកងទ័ព និងបានផ្តួចផ្តើមបង្កើតកងទ័ពអាកាសថៃ ដែលបានដាក់គ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំសម្រាប់កម្លាំងយោធាថៃរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
ផែនការនេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍តានតឹង និងការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ ជាពិសេសនៅតំបន់ព្រំដែន។ ផែនការ "ចក្រពង្សភូវនាថ" នេះត្រូវបានគេដឹងថា ធ្លាប់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងកងទ័ពថៃនិងកម្ពុជានៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារកាលពីឆ្នាំ ២៥៥៤ ផងដែរ។
អំពីប្រតិបត្តិការ "ចក្រពង្សភូវនាថ" បន្ថែមទៀត។
ដើម្បីងាយស្រួលយល់ យើងអាចបែងចែកការពន្យល់ជា ៣ ចំណុចសំខាន់ៗ៖
១. តើប្រតិបត្តិការនេះជាអ្វី?
ប្រតិបត្តិការ ចក្រពង្សភូវនាថ (ชื่อเต็ม: ยุทธการจักรพงษ์ภูวนาถ, Chakraphong Phuwanat Operation) គឺជាផែនការប្រតិបត្តិការការពារប្រទេសដ៏សំខាន់មួយរបស់ កងទ័ពជើងគោកថៃ។ វាមិនមែនជាប្រតិបត្តិការដែលធ្វើតែម្ដងនោះទេ ប៉ុន្តែជាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដែលបានរៀបចំទុកជាមុនសម្រាប់ការប្រឈមមុខនឹងស្ថានការណ៍មិនប្រក្រតី ជាពិសេសនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ឬការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយកងទ័ពបរទេស។
និយាយឱ្យសាមញ្ញ នេះគឺជាផែនការដែលកងទ័ពថៃបានរៀបចំទុកជាស្រេចដើម្បីធ្វើការឆ្លើយតបរហ័សនិងមានប្រសិទ្ធភាព នៅពេលណាដែលមានជម្លោះព្រំដែន ឬមានការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខពីខាងក្រៅ។
២. មូលហេតុដែលយកឈ្មោះនេះមកប្រើ
ដូចដែលខ្ញុំបានពន្យល់ពីមុន ឈ្មោះ "ចក្រពង្សភូវនាថ" ត្រូវបានយកចេញពីព្រះនាមពេញរបស់ សម្តេចព្រះចៅបរមវង្សធើ ចៅហ្វាចក្រពង្សភូវនាថ។ ការដាក់ឈ្មោះបែបនេះគឺជាការគោរពនិងរំឭកដល់ស្នាព្រះហស្ថដ៏ធំធេងរបស់ព្រះអង្គចំពោះកងទ័ពថៃ។ ព្រះអង្គត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា "បិតានៃកងទ័ពអាកាសថៃ" និងជាបុគ្គលដែលបានដាក់គ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការកែទម្រង់កងទ័ពទំនើបរបស់ប្រទេសថៃ។ ដូច្នេះ ឈ្មោះនេះតំណាងឱ្យយុទ្ធសាស្ត្រ ការត្រៀមខ្លួន និងកម្លាំងរបស់កងទ័ព។
៣. តួនាទីនិងការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង
ប្រតិបត្តិការនេះត្រូវបានគេដឹងថាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងស្ថានភាពតានតឹងមួយចំនួន៖
ជម្លោះព្រំដែនប្រាសាទព្រះវិហារ (ឆ្នាំ ២៥៥៤ / 2011)៖ នេះគឺជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងបំផុតដែលបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ផែនការនេះ។ កងទ័ពថៃបានប្រកាសដាក់ប្រើប្រាស់ប្រតិបត្តិការ "ចក្រពង្សភូវនាថ" ដើម្បីទប់ទល់នឹងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយកងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់ព្រំដែននោះ។ ផែនការនេះមានការពង្រឹងកម្លាំងទ័ព ត្រៀមអាវុធ និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រការពារដែនដី។
ការអនុវត្តកិច្ចការសន្តិសុខផ្សេងៗ៖ ទោះបីជាប្រតិបត្តិការនេះមិនត្រូវបានប្រកាសជាសាធារណៈញឹកញាប់ក៏ដោយ វានៅតែជាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ដែលអាចត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅពេលណាក៏បានដែលមានការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិថៃ។
សរុបមក "ចក្រពង្សភូវនាថ" គឺជាឈ្មោះនៃផែនការយុទ្ធសាស្ត្រយោធាដ៏សំខាន់មួយរបស់ថៃ ដែលតំណាងឱ្យការត្រៀមខ្លួន ការការពារជាតិ និងការគោរពដល់មេទ័ពដ៏ឆ្នើមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ពួកគេ។
អាចជួយប្រៀបធៀប អំពី ប្រតិបត្តិការ កាលពី ជម្លោះព្រំដែនប្រាសាទព្រះវិហារ (ឆ្នាំ ២៥៥៤ / 2011) និង ជម្លោះព្រំដែន បច្ចុប្បន្ន រួមទាំង ប្រតិបត្តិការដែលគេបានដាក់ឈ្មោះ ថា ចក្រពង្សភូវនាថ នេះផង
ប្រតិបត្តិការ "ចក្រពង្សភូវនាថ" នេះ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាចម្បងក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះប្រាសាទព្រះវិហារនៅឆ្នាំ ២៥៥៤ (២០១១)។ តាមអ្វីដែលគេដឹង រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ប្រតិបត្តិការនេះមិនត្រូវបានប្រកាសប្រើប្រាស់នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនណាមួយនោះទេ។ ដូច្នេះ ការប្រៀបធៀបដោយផ្ទាល់រវាងប្រតិបត្តិការនេះនៅក្នុងជម្លោះទាំងពីរគឺមិនអាចធ្វើទៅបានទេ។
ប្រៀបធៀបស្ថានការណ៍ និងលក្ខណៈនៃជម្លោះទាំងពីរនេះបាន ដើម្បីឱ្យអ្នកឃើញភាពខុសគ្នាច្បាស់៖
១. ជម្លោះប្រាសាទព្រះវិហារ (ឆ្នាំ ២៥៥៤ / ២០១១)
លក្ខណៈនៃជម្លោះ: នេះគឺជាជម្លោះយោធាដ៏តានតឹងនិងបើកចំហរមួយរវាងកងទ័ពថៃ និងកម្ពុជា។ មានការបាញ់ផ្លោងគ្រាប់កាំភ្លើងធំ និងការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយផ្ទាល់នៅតាមតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់មួយចំនួនទៀត។
មូលហេតុ: ជម្លោះបានផ្ទុះឡើងដោយសារតែភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាក្នុងការកំណត់ព្រំដែន និងការដាក់ពង្រាយកងទ័ពនៅតំបន់ព្រំដែនដែលមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ច្បាស់លាស់។
ប្រតិបត្តិការ: កងទ័ពថៃបានប្រកាសដាក់ប្រើប្រាស់ ប្រតិបត្តិការ "ចក្រពង្សភូវនាថ"។ គោលដៅចម្បងនៃប្រតិបត្តិការនេះគឺដើម្បីការពារទឹកដី សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍ជាតិថៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។
២. ស្ថានការណ៍ព្រំដែនបច្ចុប្បន្ន
លក្ខណៈនៃជម្លោះ: រហូតមកដល់ពេលនេះ ស្ថានការណ៍នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនរួមរវាងថៃនិងកម្ពុជាមានលក្ខណៈស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនមានការប៉ះទង្គិចយោធាដោយផ្ទាល់ដូចឆ្នាំ ២០១១ នោះទេ។ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមានភាពប្រសើរឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
មូលហេតុ: ប្រទេសទាំងពីរបានងាកមកប្រើប្រាស់កិច្ចចរចា និងយន្តការទ្វេភាគីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន។ មានគណៈកម្មការព្រំដែនរួម ដែលតែងតែជួបប្រជុំគ្នាជាទៀងទាត់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានានា។
ប្រតិបត្តិការ: ដោយសារតែស្ថានការណ៍មានលក្ខណៈស្ងប់ស្ងាត់ ហើយមិនមានការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិ ប្រតិបត្តិការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំដូចជា "ចក្រពង្សភូវនាថ" មិនត្រូវបានប្រកាសប្រើប្រាស់នោះទេ។ កងទ័ពនៅតាមព្រំដែនបន្តប្រតិបត្តិការល្បាតធម្មតា និងការពារតំបន់របស់ខ្លួន។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
អាចនិយាយបានថា ប្រតិបត្តិការ "ចក្រពង្សភូវនាថ" គឺជាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ និងបន្ទាន់។ វត្តមានរបស់វានៅក្នុងជម្លោះឆ្នាំ ២០១១ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតនៃភាពតានតឹងនៅពេលនោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការដែលមិនមានការប្រកាសប្រើប្រាស់ប្រតិបត្តិការនេះនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺជាសញ្ញាបង្ហាញថាទំនាក់ទំនងរវាងថៃនិងកម្ពុជាមានភាពល្អប្រសើរ ហើយយន្តការការទូតដំណើរការទៅដោយរលូន៕